Shohin Bonsai Demonstration by Graham Potter

บอนไซ ความงามย่อส่วน 16 sep.10

Bonsai Trees

How to Grow Bonsai Trees : What is the Role of a Bonsai Pot?

การดัดแต่งกิ่งไม้

การดัดแต่งกิ่งไม้

การตัดแต่งกิ่งช่อใบ

การปิดกระหม่อมทำหุ่นไม้ดัด

ลักษณะของไม้หุ่นที่มีรูปทรงเป็นลักษณะไม้หุ่นเดียว (ไม้วิชา) เมื่อนำมาปลูกและฟื้นตัวได้ดี มีกิ่งกระโดงแตกใหม่แล้วจะต้องทำการปิดกระหม่อม ลักษณะไม้ท่อนเดียวเมื่อเจริญเติบโตดีแล้วให้เลื่อยต้นตอ สูงจากพื้นดินพอเหมาะตามต้องการ ต่อมาจะเกิดกิ่งกระโดงแตกออกมาใต้บริเวณรอยตัด ถ้ากิ่งกระโดงแตกต่ำจากรอยตัดมากเกินไป ก็ให้ตัดหัวตอลดต่ำลง เมื่อกระโดงยาวได้ประมาณ 30 เซนติเมตร ก็ให้เริ่มทำการปิดกระหม่อมทำหุ่น โดยการค่อย ๆ กับหลักให้แน่น ปล่อยให้กิ่งกระโดงยาวออกไปเรื่อย ๆ แต่ต้องคอยริดยอดหรือให้กิ่งกระโดงโตเร็วขึ้น รอจนกว่ากิ่งกระโดงจะโตเชื่อมปิดกระหม่อมได้เรียบร้อยดีแล้ว ก็ให้ตัดกิ่งกระโดงออกเหลือไว้เท่าที่ต้องการเท่านั้น เพื่อใช้กิ่งกระโดงนี้เป็นหุ่นเลี้ยงกิ่งแยกต่อไป แต่ละหุ่นจะปล่อยให้แตกกิ่งแยกเท่าไรนั้น ก็ต้องขึ้นอยู่กับว่าจะทำไม้ตัดชนิด

วิธีการปลูกบอนไซ



การปลูกในกระถาง

การปลูกในกระถางมีขั้นตอนง่ายๆดังนี้

1.เตรียมกระถางที่ได้ขนาดพอเหมาะกับพันธุ์ที่เราต้องการปลูก ก่อนอื่นควรเลือกกระถางดินเผาชนิดที่ไม่เคลือบมัน ซึ่งจะช่วยให้กระถางแห้งง่ายไม่อมน้ำจนเกินไป แล้วปิดก้นกระถางที่เป็นรูระบายน้ำนั้นด้วยตะแกรงแบบเดียวกับกระถางเพาะเมล็ด และเอาดินหยาบๆและดินที่เป็นก้อนเล็กๆใส่ลงไปในกระถาง

ขนาดของกระถางจะต้องเลือกให้รับกับสภาพข้องราก,กิ่งก้านและความสูงข้องไม้ด้วย การบรรจุดินลงกระถางในขั้นแรกก็ควรให้มีความสูงของดินประมาณ1/4ของส่วนสูงข้องกระถาง ขั้นต่อไปจึงค่อยเอาดินละเอียดโรยหน้าอีกชั้นหนึ่งเพียงเล็กน้อย

2.แกะกระดาษหุ้มห่อรากไม้และหญ้าสะแฟกนุ่มหรือหญ้าที่หุ้มรากนั้นออกมาให้หมด ระวังอย่าเช็ดหรือล้างดินที่หุ้มรากนั้นออกมาเป็นอันขาด แล้วตัดรากที่ไม่สมบูรณ์หรือหักชำรุดออกเสียบ้าง

3.นำต้นไม้นั้นบรรจุลงในกระถางที่ใช้โรยดินหยาบไว้ก่อนแล้ว จึงค่อยเอาดินกลบโคนรากอีกชั้นหนึ่ง เคาะข้างๆกระถางเบาๆเพื่อให้ดินได้แทรกเข้าไปในช่องว่างตรงโคนรากของมัน

4.เอาดินกลบโคนรากของมันให้ท่วมราก แต่อย่าให้มากจนเกินไป มิฉะนั้นดินตอนบนจะสูงเกินปากขอบกระถาง ถ้าดินปากกระถางสูงกว่าขอบ เวลารดน้ำ น้ำจะพาดินตอนบนของมันหายไปหมด

5.ใช้นิ้วมือของคุณกดให้หน้าดินอัดตัวลงไปเบาๆ อย่ากดเเรงเกินไปมิฉะนั้นจะกระเทือนไปถึงรากเล็กๆของต้นไม้ ควรระวังให้มากในการกดดินที่ปากกระถาง

6.เอาหญ้าสะแฟกแผ่กระจากคลุมตอนผิวหน้าของดิน เพื่อป้องกันมิให้รากแห้ง

7.เมื่อทำการปลูกไม้ลงในกระถางเรียบร้อยเเล้ว ใช้เชือกเส้นเล็กๆมัดรอบปากกระถางแล้วผูกกับลำต้น เพื่อยึดมิให้ต้นแกว่งไปมาได้ เพราะไม้ที่ปลูกใหม่ๆ รากยังไม่จับกับดินใต้กระถางได้เพียงพอวิธีการตรึงนี้เป็นแบบญี่ปุ่นเรียกว่า "Tsuri-o-tory"หรือการทำให้สมดุลส่วนใหญ่จำเป็นมากในการใช้สำหรับปลูกต้นที่สูง บางทีอาจกินเวลานานถึง6เดือนกว่ารากจะเข้าที่

8.ขั้นตอบสุดท้ายคือรดน้ำให้ทั่วทั้งลำต้นและดินด้วย แต่ควรรดที่ดินก่อนแล้วจึงค่อยรดที่ต้น(รดจากยอด)ควรใช้ฝักบัว

*กระถางที่ปลูกใหม่ๆ จะต้องเลือกสถานที่ๆเหมาะกับการวางตั้งกระถาง ให้ได้รับแดดและร่มเงาพอสมควร ไม่ตั้งในที่แดดจัดเกินไปหรือควรมีร่มบังแดดแก่ด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ไม่ควรตั้งในที่ๆมีลมเเรงจัดหรือแดดส่องทั้งวัน เพราะจะทำให้ดินแห้งเร็วและทำให้ไม้เหี่ยวแห้งอีกด้วย

การรดน้ำควรรดวันละ2ครั้ง คือเช้าเเละเย็น โดยใช้กระป๋ฮงรดแบบฝักบัว และอย่ารดให้ดินเปียกชุ่มมากเกินไป ในขั้นนี้เป็นเพียงขั้นหนึ่งที่เรียกว่า ขั้นรอวันคืนที่จะให้รากใหม่ของมันงอกงามออกมา

                                  

]

การดูแลรักษาบอนไซ

การดูแลบอนไซ

วิธีการบำรุงรักษาบอนไซในขั้นต้น ได้แก่

• ผู้ปลูกจะต้องรู้จักนิสัยของพันธุ์ไม้ที่จะปลูก โดยอาจจะถามจากผู้รู้ หรือศึกษาเองเสียก่อน ว่าไม้ชนิดไหนชอบสภาพอย่างไร เช่น ตะโกชอบอากาศร้อน ใช้ดินผสมกรวดทราย หรือดินผสมลูกรัง ควรให้ปุ๋ยเป็นประจำ เป็นต้น

การให้น้ำ

• แล้วแต่ลักษณะของกระถางที่ปลูก และลักษณะความต้องการของไม้บอนไซแต่ละพันธุ์ บอนไซที่มีลักษณะสวยงามนั้น จะมีกิ่งก้าน ลำต้น ใบที่สมบูรณ์ ควรปลูกเลี้ยงในที่กลางแจ้ง ได้รับแสงแดดเต็มที่ รดน้ำเช้าเย็นให้เปียกชุ่ม บอนไซบางชนิดต้องให้น้ำถึง 3-5 ครั้งต่อวัน แต่บางชนิดอาจจะให้เพียง 2 วันต่อครั้ง การรดน้ำใช้เพียงน้ำสะอาดธรรมดา เช่น น้ำคลอง น้ำฝน แต่ถ้าเป็นน้ำขุ่นควรทำให้ใสเสียก่อน น้ำฝนจะเป็นน้ำที่ใช้รดบอนไซได้ดีที่สุด แต่น้ำปะปา็ใช้ได้เหมือนกัน แต่ถ้ามีคลอรีนมากๆ ไม่ควรนำมาบอนไซทันที ควรที่จะพักน้ำไว้เสียก่อน

การให้ปุ๋ย

• บอนไซที่ปลูกเลี้ยงมีหลายชนิด หลายพันธุ์ บางชนิดชอบปุ๋ยที่แตกต่างกันออกไป ปุ๋ยมีความจำเป็นมากสำหรับบอนไซ ปุ๋ยที่นิยมสำหรับบอนไซ คือ ปุ๋ยคอก เป็นปุ๋ยที่ไม่เป็นอันตรายต่อบอนไซ ระยะเวลา 4-6 เดือนจึงให้ปุ๋ยต่อหนึ่งครั้ง 

การพรวนดิน ควรพรวนเพาะหน้าดินเท่านั้น ปีละ 2 ครั้ง

การเปลี่ยนดิน ควรทำในช่วงที่ดินในกระถางค่อนข้างแห้ง อย่างแรกต้องหยุดรดน้ำ 2-3 วันก่อนแล้วเปลี่ยนดินได้เลย อย่าปล่อยให้ดินแห้งสนิท แล้วจึงเปลี่ยนดิน

การตัดแต่งราก ถ้ารากงอกออกเกินขอบกระถางจะทำให้บอนไซไม่งอกงาม ให้ทำการตัดแต่งรากพร้อมตอนที่จะเปลี่ยนดิน